Aynı dosyaya iki görev
- SORUN
- Büyük PDF’lerde uzun süren iş yüzünden kuyruk aynı mesajı ikinci bir worker’a verdi; uzman aynı dosya için iki görev gördü.
- ÇÖZÜM
- Her göreve tekil bir anahtar (idempotency). Aynı iş ikinci kez görev açamıyor.
Selman Ay
Forward Deployed Engineer (FDE), bir yazılım şirketinin ürününü müşterinin gerçek ortamında çalışır hale getiren mühendistir. Müşterinin verisine ve sistemlerine erişir, canlıya çıkan kodu yazar, sonucu müşterinin iş metriğiyle ölçer ve sahada öğrendiğini ürüne geri taşır.
Ad askerî terminolojiden gelir. Forward deployed, cephe hattına ileri konuşlanmış birlik demektir.
Yazdığı entegrasyon, iş akışı ve değerlendirme kodu müşterinin production ortamında çalışır. İzleme, bakım ve arıza anında müdahale de FDE’nin işidir.
Kullanıcıyı işini yaparken izler, veri erişimi ve güvenlik onaylarını bizzat takip eder, müşterinin ekipleriyle aynı toplantılara girer. Zamanının büyük kısmı müşteri ofisinde geçebilir.
Başarı ölçütü müşteride ölçülen bir iş metriğidir: işlem süresi, hata oranı, maliyet. Metrik projenin başında yazılı olarak belirlenir.
Birden fazla müşteride tekrar eden çözümü ürün ekibine taşır. Tek bir müşteri için yazılan kod, sonraki müşteride hazır gelen bir ürün bileşenine dönüşür.
Rol 2010’ların başında Palantir’de ortaya çıktı ve şirket içinde Delta adını aldı (The Pragmatic Engineer). Palantir bugün de kariyer sayfasında kendini üç rol üzerine kurulu olarak tanımlıyor:
Gotham ve Foundry gibi çekirdek ürünleri geliştirir. Palantir’in tarifiyle: bir yetenek, çok müşteri.
Tek bir müşteriye konuşlanır, ürünü o müşterinin verisi ve problemi üzerinde çalışır hale getirir. Palantir’in tarifiyle: bir müşteri, çok yetenek.
Müşterinin iş problemini, paydaşlarını ve ürünün benimsenmesini sahiplenir.
“Bir yetenek, çok müşteri” ve “bir müşteri, çok yetenek” ayrımı Palantir’in Dev versus Delta yazısından. Nabeel Qureshi’nin Palantir yazısına göre FDE’ler haftanın 3–4 günü müşterinin ofisinde çalışıyor, ürün mühendisleri de onların sahada yazdığını ürüne dönüştürüyordu. Foundry’nin ilk hali büyük ölçüde bu yolla şekillendi. The Pragmatic Engineer’a göre Palantir’de 2016 civarına kadar FDE sayısı “normal” yazılım mühendisi sayısından fazlaydı.
Qureshi bu modeli, bir hizmet şirketinin ürün şirketine dönüşmesinin nadir örneği olarak anlatır ve rakam verir: Palantir’in 2023 brüt kâr marjı %80, aynı yıl Accenture’ınki %32.
LLM tabanlı bir ürünün kurumsal müşteride değer üretmesi için dört iş gerekir ve dördü de müşteriye özeldir:
OpenAI’ın FDE başkanı Colin Jarvis’e göre kurumsal projelerin yaklaşık %80’inde sorun kurulumda (The Next Web). İlanlar da işi böyle tarif ediyor. OpenAI’ın ilanı FDE’yi, en stratejik müşterilerle birlikte frontier modellerin uçtan uca production kurulumlarını yöneten mühendis olarak tanımlıyor. Anthropic’inki müşterinin production iş akışlarında kullanılacak MCP sunucuları, alt ajanlar ve agent skill’leri teslim etmeyi sayıyor.
a16z’nin Haziran 2025 yazısı modeli bilinçli bir takas olarak okuyor: yapay zekâ girişimleri FDE’nin düşürdüğü brüt marjı, müşterinin iş sistemine yerleşmenin bedeli olarak kabul ediyor. Aynı fonun Ocak 2026 yazısı ise modeli kopyalayan şirketlerin çoğunun pahalı birer hizmet şirketine dönüşme riskine dikkat çekiyor.
Orta ölçekli bir sigorta şirketi, kasko hasarını ödemeden önce her dosyayı bir hasar uzmanına kontrol ettiriyor. Uzman dosyadaki belgeleri tek tek açıp karşılaştırıyor: tutanaktaki plaka ruhsattakiyle aynı mı, kaza poliçe döneminde mi olmuş, fatura tutarı tutuyor mu. FDE, belge işleme ve yapay zekâ platformu satan bir yazılım şirketinden bu şirkete 12 haftalığına geliyor.
Uzmanların yanında oturup 46 dosyayı izledi. 34 dakikanın 31’i belge okuma ve karşılaştırmada geçiyor.
İstek “yapay zekâ onaylasın” idi. Karar: uzmana hazır bir inceleme paketi, onay ve ret insanda.
Veri şirketin veri merkezinden çıkmıyor, model de orada çalışıyor. Onaylar 2,5 hafta sürdü.
Belge okuma, 18 kontrol kuralı, poliçe kontrolü ve uzman ekranı.
600 geçmiş dosyalık test seti. Her değişiklik bu sete karşı ölçülüyor.
Önce arka planda, uzman görmeden (gölge mod). Sonra 1 ekip, sonra 4 ekip.
Ürüne geri besleme. Sahada yazılan 7 bileşen platforma taşındı. Bir sonraki sigorta müşterisinde kurulum 6 haftada bitti.
Test setindeki sonuç: plaka, şasi no, kaza tarihi ve fatura toplamında doğruluk %99,2. Sistem hiçbir dosya için onay ya da ret önermiyor; bütün kararlar uzmanda.
Yol haritası, 04’teki 20 güncel ilanın tam metnine dayanıyor. Her becerinin kaç ilanda sorumluluk ya da aranan nitelik olarak geçtiği sayıldı; şirket tanıtım metinleri sayıma katılmadı.
Bir tanıdığının gerçek bir işini çözen küçük bir araç yap ve ona kullandır.
Gerçek bir veri setinden bir iş sorusunu cevaplayan kısa bir rapor hazırla ve birine sun.
Uygulaman bir hafta boyunca kesintisiz çalışsın ve gerçek biri kullansın.
Canlıda çıkan bir hatayı log’dan bul, düzelt ve kısa bir olay raporu yaz.
Birbirini tanımayan iki sistemi konuştur. Örnek: e-postayla gelen faturaları okuyup bir tabloya işleyen otomasyon.
Bir işletmenin gerçek belgeleriyle çalışan bir soru-cevap aracı yap; her cevap kaynağını göstersin.
Çok adımlı bir işi baştan sona yapan bir agent göster: talebi oku, sisteme kaydet, özet gönder.
Bir prompt ya da model değişikliğinin etkisini sayılarla göster: doğruluk, maliyet, gecikme.
Bir yöneticiye 15 dakikada problemi, çözümü ve beklenen etkiyi anlat; onay al.
Sahada öğrendiğini ürüne dönüştür: tekrar eden bir işi yeniden kullanılabilir bir bileşen yap ve belgele.
Palantir 6 ay deneyimle başvuru alıyor. Deneyim yılı belirten 10 ilanın 6’sı 3 yıl ve altını istiyor. İlanlara git